Dział prawny
19.05.2017

KRS: wpis konstytutywny, a deklaratoryjny


Zawiązanie spółki, zmiany w Zarządzie, nowa siedziba, nowy adres prowadzenia działalności, połączenie spółek, a wpis zmian do KRS. Te i wiele innych zmian zachodzą każdego dnia w każdym przedsiębiorstwie. Ze zmianami wiąże się obowiązek ich ujawnienia w Krajowym Rejestrze Sądowym... [więcej]

Wpis do KRS 

Category: Ogólne
Posted by: Dzial Prawny

Wniosek o zmianę danych do KRS.
Kiedy wpis ma charakter konstytutywny, a kiedy deklaratoryjny?
Na czym polega różnica i jakie są konsekwencje danego rodzaju wpisu dla przedsiębiorców i ich kontrahentów? 


Zawiązanie spółki, zmiany w Zarządzie, nowa siedziba, nowy adres prowadzenia działalności, połączenie spółek, a wpis zmian do KRS. Te i wiele innych zmian zachodzą każdego dnia w każdym przedsiębiorstwie. Ze zmianami wiąże się obowiązek ich ujawnienia w Krajowym Rejestrze Sądowym.


Dotyczy to przede wszystkim spółek prawa handlowego, których funkcjonowanie reguluje Kodeks spółek handlowych, a zatem: spółki jawnej, partnerskiej, komandytowej, komandytowo-akcyjnej, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz Spółki Akcyjnej.


Pytania, jakie najczęściej zadają sobie osoby decydujące o zmianach w danej firmie brzmią:

Mimo, że zmiany zachodzące w przedsiębiorstwie są zjawiskiem powszechnym, to powszechny jest także brak zrozumienia konsekwencji ujawnienia i odpowiednio nieujawnienia informacji o zmianie w KRS. Wiąże się to przede wszystkim z brakiem dostatecznego rozróżnienia pomiędzy wpisem, który ma tzw. charakter konstytutywny, a wpisem o charakterze deklaratoryjnym.

To z kolei powoduje brak wiedzy na temat odpowiedniego wykorzystania odpisu aktualnego z Krajowego Rejestru Sądowego. W konsekwencji nasi kontrahenci, czy też instytucje uzależniają „uznanie” zmiany, jaka zaszła w danym przedsiębiorstwie, od jej uprzedniego ujawnienia w KRS, podczas, gdy niekiedy zmiana jest skuteczna z momentem podjęcia uchwały w tym przedmiocie.

KRAJOWY REJESTR SĄDOWY

Krajowy Rejestr Sądowy powołany do życia ustawą z dnia 20 sierpnia 1997 roku (Ustawa o krajowym rejestrze sądowym), składa się z 3 rejestrów:

1. rejestru przedsiębiorców,
2. rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej,
3. dłużników niewypłacalnych.

Katalog podmiotów wpisywanych do rejestru przedsiębiorców zawiera art. 36 Ustawy (wszystkie spółki handlowe, a także inne kategorie podmiotów).

Zadaniem KRS jest pełnienie funkcji informacyjnej oraz kontrolnej.


Co oznacza, że z jednej strony zapewnia on dostęp do informacji o podmiotach prowadzących działalność gospodarczą wpisanych do KRS, a z drugiej strony kontroluje poprawność rejestrowanych danych (w toku postępowania na skutek złożonego wniosku o wpis lub zmianę danych w rejestrze). 

INFORMACJE, KTÓRE PODLEGAJĄ UJAWNIENIU KRS:  


Zgodnie z przepisami zawartymi w Kodeksie spółek handlowych obowiązek zgłaszania określonych informacji oraz ich zmian do sądu rejestrowego spoczywa na samych przedsiębiorcach.


Wnioskodawcą w postępowaniu rejestrowym jest podmiot podlegający wpisowi do rejestru (czyli sam przedsiębiorca, zgodnie z zasadami reprezentacji), o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej. Nawet jeżeli podmiot podlegający wpisowi do rejestru nie był wnioskodawcą, staje się on uczestnikiem postępowania. Podmiotem zawsze legitymowanym do bycia uczestnikiem postępowania rejestrowego (od momentu zarejestrowania) jest podmiot podlegający wpisowi do rejestru przedsiębiorców.


Postępowanie co do zasady jest wszczynane na wniosek, o ile przepis szczególny nie przewiduje wszczęcia postępowania z urzędu.


Wniosek o wszczęcie postępowania o wpisanie określonych zmian winien być złożony w terminie 7 dni od dnia zdarzenia uzasadniającego dokonanie wpisu, o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej.

Pamiętaj: wpisem jest także wykreślenie określonych informacji.

 

Zakres danych podlegających ujawnieniu w Rejestrze Przedsiębiorców KRS został określony w Ustawie o krajowym rejestrze sądowym i obejmuje następujące kategorie informacji każdego przedsiębiorcy:

1. dane podmiotu podlegającego wpisowi, takie jak: nazwa (firma) przedsiębiorcy, oznaczenie formy prawnej prowadzonej działalności, miejsce prowadzenia działalności (siedziba), w tym dokładny adres;
2. wysokość kapitału zakładowego;
3. struktura własnościowa (dane poszczególnych wspólników oraz ilość i wartość posiadanych przez nich udziałów w kapitale zakładowym), rodzaj wkładu niesionego na pokrycie kapitału zakładowego w zamian za objęte udziały;
4. organy oraz osoby wchodzące w skład każdego z organów;
5. umowa / statut spółki oraz każda z kolejnych zmian do umowy;
6. podwyższenie/obniżenie kapitału zakładowego.


UWAGA: dane wspólników spółki z o. o. posiadający mniej niż 10% udziałów w kapitale zakładowym nie podlegają ujawnieniu w KRS

RODZAJE WPISÓW DO KRS:



Co do zasady wyróżniamy dwa rodzaje wpisów:

1. KONSTYTUTYWNE – są to wpisy, z których dokonaniem właściwe przepisy wiążą skutki prawne w postaci powstania, zmiany lub ustania stosunku prawnego lub prawa;
2. DEKLARATORYJNE – są to wpisy, które potwierdzają jedynie powstanie, zmianę lub ustanie stosunku prawnego lub prawa.


CO TO OZNACZA W PRAKTYCE?


Charakter prawny
wpisu przesądza o momencie skuteczności zgłaszanych zmian, i tak:

WPIS KONSTYTUTYWNY – powoduje, że zmiany są skuteczne dopiero z chwilą wpisu do Rejestru Przedsiębiorców,
WPIS DEKLARATORYJNY – powoduje, że zmiany są skuteczne od momentu ich dokonania (np. podjęcia uchwały)


WAŻNE
: Konstytutywny charakter wpisu musi wynikać wyraźnie z przepisu prawa.

 


Poniżej kilka przykładów z Kodeksu spółek handlowych:

Do wpisów o charakterze konstytutywnym należą więc przede wszystkim:

Zasadą są wpisy deklaratoryjne. Wpisy o charakterze konstytutywnym są wyjątkiem.


PRZYKŁADY
:


Do wpisów o charakterze deklaratoryjnym należą m. in.:

Zapamiętaj!

Zmiana adresu spółki, czyli zmiana konkretnej ulicy lub numeru, w ramach tej samej miejscowości jest zmianą o charakterze deklaratoryjnym i jest skuteczna z chwilą podjęcia uchwały. Niestety zmiana siedziby (to jest zmiana miejscowości) wymaga dla swej skuteczności wpisu do rejestru.

Podobnie, do skutecznego ustanowienia nowego członka zarządu w spółce z o. o. dochodzi już z chwilą podjęcia przez zgromadzenie wspólników lub radę nadzorczą stosownej uchwały. 

Ponieważ wpis ma charakter deklaratoryjny (zmiana jest skuteczna z chwilą jej podjęcia, do wystąpienia z wnioskiem o ujawnienie tej zmiany są uprawnieni już nowi, a nie dotychczasowi członkowie zarządu.

 
Wpis do KRS


ZASADY OBOWIĄZUJĄCE W KRS


Głównymi zasadami regulującymi działanie KRS są:

1. zasada jawności,
2. zasada wiarygodności,
3. zasada nieusuwalności wpisu. 


Ad. 1 Zasada jawności

Oznacza ona po pierwsze możliwość powszechnego dostępu do informacji zawartych w rejestrze, przeglądania akt rejestrowych, a także obowiązek zgłaszania wpisów do rejestru w Monitorze Sądowym i Gospodarczym.


Chcąc uzyskać informacje o podmiotach ujawnionych w KRS należy złożyć wniosek o wydanie odpisu (aktualnego lub pełnego). Odpis aktualny zawiera dane podmiotu aktualne na dzień wydawania odpisu, z kolei odpis pełny zawiera wszystkie zmiany, jakie zaszły od momentu zgłoszenia podmiotu do rejestru, stanowi swoistą historię przedsiębiorstwa.


Obecnie, oprócz odpisów wydawanych przez Centralną Informację Krajowego Rejestru Sądowego, możliwe jest pobranie wydruków z systemu komputerowego. Informacja z systemu komputerowego odpowiada odpisowi aktualnemu, przez co ma moc zrównaną z tzw. „tradycyjnym” odpisem z rejestru.


Po drugie
zasada jawności oznacza, iż podmiot obowiązany do złożenia wniosku o wpis do rejestru, nie może powoływać się wobec osób trzecich działających w dobrej wierze na dane, które nie zostały wpisane do rejestru lub uległy wykreśleniu z rejestru. Jej celem jest ochrona prawa osób trzecich.

 

Ad. 2 Zasada wiarygodności

Ta zasada także ma na celu ochronę osób trzecich działających w dobrej wierze.

Domniemywa się, że dane wpisane do rejestru są prawdziwe. Jeżeli dane wpisano do rejestru niezgodnie ze zgłoszeniem podmiotu lub bez tego zgłoszenia, podmiot ten nie może zasłaniać się wobec osoby trzeciej działającej w dobrej wierze zarzutem, że dane te nie są prawdziwe, jeżeli zaniedbał wystąpić niezwłocznie z wnioskiem o sprostowanie, uzupełnienie lub wykreślenie wpisu.

 

Ad. 3 Zasada nieusuwalności wpisu

Wpis do rejestru jest nieusuwalny.

Wyjątkami od niej są sytuacje gdy sąd z urzędu: 

1. sprostuje wpis jeżeli okaże się, że w rejestrze znajduje się wpis zawierający oczywiste błędy lub niezgodności z treścią postanowienia sądu,
2. wykreśla dane zamieszczone w rejestrze, gdy są one niedopuszczalne ze względu na obowiązujące przepisy prawa. 


BEZPIECZEŃSTWO OBROTU


Niezależnie od rodzaju wpisu i jego formalnoprawnego znaczenia, należy mieć na względzie, iż jest to obowiązek wynikający z ustawy, który ma przede wszystkim zwiększyć bezpieczeństwo prawne uczestników obrotu gospodarczego.

Potrzebujesz uchwał dotyczących zmian w Spółce? Znajdziesz je w naszej bazie wiedzy.
Zapraszamy, zapoznaj się z serwisem przez tydzień, za darmo.


Dominika Stasiłowicz - Dział Prawny   
Dominika Stasiłowicz
radca prawny

 

Dział Prawny - Wszelkie prawa zastrzeżone.
Innowacyjna Gospodarka - Narodowa Strategia Spójności

DOTACJE NA INNOWACJE – INWESTUJEMY W WASZĄ PRZYSZŁOŚĆ

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka.

Unia Europejska - Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego